Zioła lecznicze: gwarancja jakości i leczniczego działania

Zioła w kuchni a zioła w medycynie

Zachęcamy do szerokiego stosowania ziół w kuchni, do ich uprawy w przydomowym ogródku i na kuchennym parapecie. Obfite stosowanie przypraw ziołowych pozwala na użycie mniejszej ilości soli, dzięki czemu potrawy są zdrowsze. Herbatki ziołowo-owocowe gaszą pragnienie i są znacznie lepszym wyborem niż wysokosłodzone, kolorowe napoje.

W przypadku pojawienia się łagodniejszych dolegliwości „dnia codziennego” można sięgnąć po leki ziołowe. Polecają je lekarze, jak i farmaceuci. Dlaczego? Dlatego, że leki nowoczesnej fitoterapii spełniają wysokie standardy jakości i bezpieczeństwa. Leki roślinne są dopuszczane do obrotu przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, a dokumentacja musi być zgodna z wymogami prawa polskiego i europejskiego (wytyczne Europejskiej Agencji Leków, EMA). Ich bezpieczeństwo stosowania, działanie farmakologiczne i skuteczność muszą być stwierdzone na podstawie długotrwałego stosowania i doświadczenia w lecznictwie.

Pozyskiwanie surowców

Polska jest jednym z największych producentów surowców zielarskich w Europie. W naszym kraju rośliny o właściwościach leczniczych można spotkać na łąkach lub w lasach.

Około stu gatunków takich roślin pochodzi ze stanu naturalnego, ale ich zasoby stale się zmniejszają. Obecnie stanowią one tylko ok. 20% zbiorów. Podstawowym źródłem surowca do produkcji stają się uprawy roślin leczniczych. W Polsce na powierzchni ponad 20 tys. hektarów uprawia się ok. 70 gatunków. Głównym powodem dobrej koniunktury jest rosnące zapotrzebowanie na standaryzowany surowiec o dobrej jakości.

Jednak nawet jeśli mamy jednorodne i czyste surowce roślinne, nie oznacza to, że są one takie same pod względem fitochemicznym. Zawartość substancji czynnych zmienia się w zależności od odmiany rośliny, klimatu, miejsca i czasu zbioru, sposobu suszenia itp.

Plantacje ziół są prowadzone zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej (Good Agricultural Practice, GAP), z zachowaniem wymogów ochrony środowiska. Wprowadza się uprawy kontrolowane, a program prowadzenia uprawy wykorzystuje osiągnięcia genetyki i biotechnologii. Poprawę jakości surowca (odporność na choroby i zmiany klimatu, wyższa zawartość związków biologicznie czynnych) osiąga się przez odpowiedni wybór odmiany i wprowadzanie nowych, lepszych odmian. Przykładem jest rumianek pospolity. Surowiec zawiera 0,8–1,2% olejku eterycznego (Farmakopea Polska wymaga co najmniej 0,42%), ale jego skład zmienia się w zależności od odmiany. Składniki o działaniu przeciwzapalnym to chamazulen i α-bisabol. Odmiana rumianku „Promyk” ma 8% chamazulenu i 6% α-bisabolu, „Złoty Łan” odpowiednio 10% i 4%, „Dukat” 12% i 15%, a odmiana „Mastar” daje 13% chamazulenu i nawet 25% α-bisabolu.

Produkcja

Firmy farmaceutyczne produkujące leki roślinne mają wdrożony system Dobrej Praktyki Wytwarzania (Good Manufacturing Practice, GMP) zapewniający jakość i bezpieczeństwo produktu. Kontrola jakości rozpoczyna się od analizy próbek pobranych z plantacji. Wysuszony surowiec analizuje się od razu po przyjęciu do magazynu, a do produkcji jest kwalifikowany po stwierdzeniu, że spełnia normy. Zawartość wybranych związków jest kontrolowana na pośrednich etapach produkcji, w gotowym wyrobie, a następnie w ciągu całego okresu przydatności do spożycia. Analizy wykonują laboratoria posiadające system Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (Good Laboratory Practice, GLP). Specjalny system kodów kreskowych na opakowaniu umożliwia identyfikację partii surowca, datę produkcji leku oraz miejsca, gdzie go dostarczono i sprzedano. Cała droga leków ziołowych jest więc monitorowana: od roślin, poprzez producenta, punkt sprzedaży, aż do pacjenta.

Bezpieczeństwo i skuteczność

Pamiętajmy: zioło ziołu nierówne. Ziołowy napar może mieć ten sam kolor i smak, jednak inny efekt leczniczy, bo zmienia się zawartość związków o działaniu farmakologicznym. To ważne, jakie zioła i jakie produkty ziołowe stosujemy. Preparaty ziołowe produkowane w standardzie leków dają gwarancję jakości i leczniczego działania. Leki ziołowe są badane na zawartość substancji aktywnych, a surowce do ich produkcji są odpowiednio uprawiane, zbierane i kontrolowane.

Konsultacja medyczna: prof. Iwona Wawer

Zapoznaj się z produktem

Polecane artykuły

Właściwości ziół

Nagietek

Lecznicze właściwości nagietka były znane już w starożytności. We współczesnej medycynie nagietek ceniony jest za…

Więcej
Właściwości ziół

Kora dębu

Dąb to drzewo osiągające duże rozmiary, będące też symbolem siły i długowieczności. Znane są okazy…

Więcej
Zioła a zdrowie

Zioła a układ nerwowy

Poziom stresu, na jaki jesteśmy wystawieni każdego dnia, powoduje, że choroby na tle nerwowym zaczynają…

Więcej
Właściwości ziół

Senes

Senes zyskuje na popularności, ponieważ jest bardzo skuteczny i łatwy w stosowaniu. Ten lek zawdzięczamy…

Więcej
Zioła a zdrowie

Zioła a biegunka

Biegunka może mieć różne przyczyny. Aby móc trwale ją wyeliminować, należy ustalić, co leży u…

Więcej
Właściwości ziół

Owoc borówki czernicy

Czarne jagody to bogate źródło związków polifenolowych, głównie barwników antocyjanowych (glikozydy cyjanidyny, delfinidyny, malwidyny), ich…

Więcej
Właściwości ziół

Szałwia

Czerwono kwitnącą szałwię (Salvia farincea) znamy z kwietników, ale szałwia lekarska (Salvia officinalis) ma fioletowe…

Więcej
Właściwości ziół

Świetlik lekarski

Świetlik łąkowy lub świetlik lekarski (Euphrasia officinalis) to niewielka roślinka, ma mniej niż 30 cm…

Więcej
Właściwości ziół

Dziurawiec

Dziurawiec (Hypericum perforatum) to pospolita roślina naszych łąk. Jej żółte kwiatki, które pojawiają się pod…

Więcej